Menu

Zmiana danych osobowych osoby transseksualnej

Po roz­poczęciu lecze­nia, zajściu zmian w ciele i sprawdze­niu się osoby leczonej w roli społecznej prawid­łowej ze względu na #tożsa­mość płciową, osoba trans­seksualna może podjąć decy­zję o roz­poczęciu stara­nie się o urzę­dowe uzna­nie jej za kobietę lub mężczyznę wraz z odzwierciedle­niem tego faktu w dowodzie osobistym i innych dokumentach.

Do tego celu potrzebne jest złoże­nie pozwu o ustale­nie w trybie art. 189 kpc. prze­ciwko rodzicom. Wynika to z orzecze­nia Sądu Naj­wyższego

Kodeks Postępowa­nia Cywilnego

Art. 189. Powód może żądać ustale­nia przez sąd istnie­nia lub nie­istnie­nia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Sprawa o ustale­nie płci

Sprawa sądowa Następnym etapem w Polsce po lecze­niu hormonalnym (inaczej jest w innych krajach), jest złoże­nie #pozwu do Sądu Okrę­gowego właściwego ze względu na zamieszka­nie jednego z rodziców (samodzielnie wybierasz którego). Ten krok należy wstrzymać do osiągnięcia 18‑go roku życia (można próbować 2 miesiące wcześniej). Zależnie od płci składasz:

Poprzednia wersja wzoru pozwu dla kobiet była spraw­dzonym wzorem pozwu, na których wszystkie kobiety, które go użyły, dostały pozytywny wyrok, często bez udziału biegłego sądowego (sprawy na 1 posiedze­niu). Braku biegłego nie da się zagwarantować, ponieważ wszystko zależy od zachowa­nia matki i ojca oraz nastawie­nia sędziego. Wzory pozwów zostały zmodyfikowa­ne po noweliza­cji kodeksu postępowa­nia cywilnego w listopadzie 2019 roku, poprzez mocniejsze wykaza­nie interesu prawnego, w tym powoła­nie się na prze­pisy unijne. Wzory te są wzorami pozwu do spraw bez ustanawia­nia pełno­mocnika we własnej sprawie, ponieważ bazują na zasadzie «da mihi factum dabo tibi ius» (daj mi fakty, dam Tobie prawo). Jeżeli potrzebujesz pełno­mocnika do sprawy, należy udać się po gotowy pozew do prawnika specjalizującego się w prawie cywilnym i prawie medycznym – koszt przy­gotowa­nia takiego pozwu może wynieść nawet tysiąc złotych, jednak kwotę tą wielu prawników zalicza w koszty reprezenta­cji przed sądem.

Sprawa (roz­prawa) często zajmie jedno posiedze­nie. Posiedzeń może być też więcej, wraz z oceną dokumenta­cji medycznej przez biegłego. Gdy zosta­nie powoła­ny biegły sądowy, piszesz nie­zwłocznie pismo do sądu o dołącze­nie kopii dokumenta­cji medycznej o ile wyda­na została z podpisem za zgod­ność z oryginałem*. Pozwoli to przy­spieszyć sprawę, ponieważ biegły sądowy nie musi wtedy oczekiwać na dostarcze­nie oryginału dokumenta­cji przez placówki medyczne, gdyby jej zażądał. Pismo składasz w Biurze Podawczym Sądu wraz ze wskaza­niem sygnatury sprawy i wskaza­niem stron sprawy. Żądaj na kopii poświadcze­nia wpłynięcia*. Na bada­nie przez biegłego czeka się czasami kilka miesięcy. Każda roz­prawa kończy się wyrokiem. To jest ostatnie posiedze­nie. Sąd odczyta «#Wyrok w imie­niu Rzeczypospolitej Pol­skiej» i odczyta co ustalił. Powinno tam znajdować się sformułowa­nie podobne do «(...) ustala, że Jan Kowal­ski jest kobietą». Sąd nie nada Ci imie­nia, bowiem od 19 czerwca 2009 roku obowiązuje nowa ustawa o zmia­nie imie­nia, w której nie prze­widziano zmia­ny imie­nia «z urzędu» przez sąd, z powodu błędnego oznacze­nia płci. Jedynym sposobem zmia­ny imie­nia od tamtego czasu jest uda­nie się do urzędu stanu cywilnego w tej sprawie.

*) Sama parafka bez nakreśle­nia odręcznie nazwi­ska lub pieczątki imiennej nie wystarczy. Wygląd znaku graficznego na dokumencie musi posiadać cechy charakterystyczne dla osoby podpisującej się, zaś nakreśle­nie nazwi­ska uprawdopodobnia, że osoba ta chciała się podpisać – patrz: postanowie­nie Sądu Okrę­gowego w Gliwicach z 28 lutego 2019 r., III Cz 1739/18. Użycie pieczątki imiennej i nakreśle­nie na niej mniej czytelnego podpisu będzie miało podobną moc.

W przy­padku odmowy zmia­ny oznacze­nia płci (uzna­nia za kobietę / mężczyznę) – od razu wnoś, choćby trzeba było pisać to odręcznie – o dostarcze­nie uzasadnie­nia wyroku sądu (w całości). Masz na to tylko 7 dni kalendar­zowych. Po odpowiedzi Sądu masz 14 dni na wniesie­nie apela­cji – apela­cję od wyroku musi napisać Ci prawnik, ponieważ każdy przy­padek jest inny i #apela­cja polega na podważe­niu konkretnych tez Sądu. Prawnik wskaże Ci też, gdzie tą apela­cję należy wnieść (pytaj o to). Prawnik, do którego się udasz, powinien być obez­na­ny nie tylko w prawie cywilnym, ale też w prawie medycznym. Wcześniej możesz udać się do organiza­cji Tęczówka lub podobnej o ile działa u nich prawnik pomagający osobom trans – może pomóc to zmniejszyć koszty sporządze­nia apela­cji.

W razie gdyby negatywny wyrok został utrzyma­ny (ponownie po poprosze­niu o uzasadnie­nie Sądu w ciągu 7 dni), wracasz do prawnika i składasz sprawę o kasa­cję do Sądu Naj­wyższego. Auto­rka tej strony, w tym przy­padku (wniesie­nie do Sądu Naj­wyższego), zaleca skonsultowa­nie sprawy z 2 nie­zależnymi prawnikami przed wniesie­niem kasa­cji do Sądu Naj­wyższego. Sąd Naj­wyższy powinien przy­chylić się twojemu wnios­kowi – o ile został poprawnie sporzą­dzony, potrzebny jest do tego prawnik – ponieważ odmowa byłaby narusze­niem artykułu 8 i 14 Konwen­cji o ochronie praw człowieka (prawo na szcze­blu Unii Europej­skiej).

Po pozytywnym wyroku musisz śledzić co dzieje się w sprawie – czyli odwiedzać swoją skrytkę pocztową minimum co 7 dni (lub dokładnie prze­glądać czy w skrzynce nie leży avizo sądowe), bowiem prawo do odwoła­nia się od wyroku mają też rodzice. Wtedy w razie odwoła­nia się przez rodzica dostaniesz o tym informa­cję od sądu oraz wezwa­nie na kolejną roz­prawę w twojej sprawie.

Po uprawomocnie­niu wyroku – udajesz się do sądu po wyda­nie 2 kopii uprawomoc­nionego wyroku sądowego. Wyroków tych nikomu nie zostawiaj, poza Urzędem Stanu Cywilnego, gdy poprosi o oryginał zamiast o kopię. W wielu miejscach będzie potrzebna kopia wyroku sądu (nie oryginał – drugi oryginał okazujesz tylko do wglądu). #Uprawomocnie­nie wyroku trwa zazwyczaj do 21–28 dni. Nie ma stałego czasu bowiem wyrok sądu staje się prawomocny, jeżeli nie zosta­nie zaskar­żony, po upływie 14 dni od daty doręcze­nia wyroku z uzasadnie­niem upraw­nionemu do wniesie­nia apela­cji. około 21 dni będzie to w przy­padku, gdy nie poproszono o uzasadnie­nie wyroku, około 28 dni, gdy poproszono o uzasadnie­nie, ale apela­cji nie złożono.

Uwaga: może się zdarzyć tak, że sąd po krótkim czasie wzywa Cię do uzupełnie­nia braków. W tym przy­padku w wyzna­czonym terminie (jest to 7 dni kalendar­zowych) od chwili odebra­nia pisma – musisz dostarczyć rzeczy, o które prosi sąd, ponieważ inaczej sąd zwróci Ci pozew bez roz­patrze­nia, ale i bez wyroku (nie powoduje to sytua­cji negatywnego wyroku, ale tracisz wpła­cone 600 zł za pozew). Może prosić o dokumenta­cję medyczną (oznacza to, że twoja sprawa nie­stety odbędzie się z udziałem biegłego sądowego – stąd tak ważne jest posiada­nie jej przy sobie), do złoże­nia podpisu (może na którejś stronie brakować parafki lub podpisu pod całością), do dostarcze­nia dowodu wpłaty. W przy­padku, gdy sąd prosi o dokona­nie wpłaty lub o dowód wpłaty dostarczasz oryginał wpłaty, ale zanim to zrobisz, sprawdź 3 razy numer konta ban­kowego na blankiecie wpłaty lub na wydruku z systemu kompute­rowego banku, jeżeli wkradł się błąd – zapłać na Poczcie Pol­skiej na właściwe konto podając sygnaturę sprawy w tytule płat­ności + «opłata za pozew». Zapłata na poczcie jest bez­pieczniejsza, nie padasz ofiarą wirusa kompute­rowego lub zjawi­ska zwa­nego nie­dokładnym czyta­niem treści SMS‑ów z banku. Sąd też może z różnych (czasem nie­uzasad­nionych) przy­czyn, prosić o dostarcze­nie większej ilości kopii pozwu wraz z załącznikami – po prostu je wykonaj i dostarcz, nie kłóć się z sądem, że tyle wystarczy.

Gdyby rodzice w sprawie zaczęli przy­woływać świadków, że nie funkcjonujesz prawidłowo jako przed­stawiciel wybra­nej płci – postaraj się o świadków ze szkoły, znajomych, może być też to wujek, czy siostra (o ile są w sta­nie prze­ciw­stawić się słowom ojca lub matki) lub znajomy z portalu społecznoś­ciowego (o ile zna prze­sz­łość). Możesz też posłużyć się zdjęciami oraz zrzutami ekranu z portali społecznoś­ciowych. Nie prze­kraczaj ilości 3–4 świadków. Większa ilość tylko wydłuży postępowa­nie. Nie zgłaszaj świadków na sprawę, gdy nie wyrażają oni zgody (potrzebujesz pozytywnej opinii) i nie zgłaszaj świadków na sprawę, gdy rodzice nie zgłosili swoich. Świadków dołączasz do sprawy składając wniosek o prze­słucha­nie świadków. Dowodami zasadniczymi w sprawie są opinie i zaświadcze­nia, które dołączasz do pozwu oraz – gdy sąd tak zechce – opinia biegłego sądowego.

Do sądu ubierz się odpowiednio do własnej płci psycho­logicznej (obowiąz­kowe), naj­lepiej w strój przy­jęty jako oficjalny, czyli taki w jakim jedzie się do klienta bizne­sowego (nie­obowiąz­kowe, ale przy braku pieniędzy na oficjalny strój, zadbaj o schlud­ność ubioru, wybierz naj­lepiej wyglądające rzeczy, nie odsłaniające nadmiernie dekoltu, nóg lub brzucha).

Zanim wniesiesz pozew

Wyciągnij odpis dokumenta­cji medycznej od seksuo­loga i psychiatry. Jeżeli w opinii psycho­logicznej nie ma opisu wyników testu #MMPI‑2 lub #DKO – wyciągnij też dokumenta­cję od psycho­loga. Poczekaj do czasu uzyska­nia wskaza­nych dokumentów. Dokumenta­cję od specjalistów miej przy sobie na każdym posiedze­niu sądu. Gdy rodzice są nie­przy­chylni lub nie są zaufa­ni (zwracają się do Ciebie wciąż w złej formie) załóż sobie na Poczcie Pol­skiej skrytkę pocztową (koszt 90 zł za rok udostępnie­nia skrytki pocz­towej) i ją podawaj wszędzie jako adres korespondencyjny / zamieszka­nia. Nie zaznaczaj na umowie o skrytkę wrzuca­nia listów pole­conych do niej (zwróć na to szcze­gólną uwagę). W twoim interesie jest mieć ten dodat­kowy czas na awizowa­nie i mieć pew­ność że terminy sądowe płyną od czasu faktycznego odebra­nia listu.

Ustal, czy masz w swoim budżecie minimum 4000 zł oszczęd­ności, które zawsze zostają na koniec miesiąca pracowniczego, ponieważ co do zasady sprawy się nie wstrzymuje bez bardzo ważnych powodów. W sądzie (mając jakąkolwiek rucho­mość lub nie­rucho­mość lub mając pracę) możesz zapłacić (#opłaty sądowe):

  • 600 zł za wniesie­nie pozwu o ustale­nie płci (opłata stała i obowiąz­kowa) – patrz art. 26 ust. 1 pkt 3 Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych;
  • do 1000 zł za 1 biegłego sądowego (cenę bada­nia wyznacza #biegły, może zażądać kwoty mniejszej lub większej) – w historii były sprawy (rzadko), gdzie powoływano nawet 3 biegłych;
  • 600 zł od apela­cji w razie nie­pomyślnego wyroku;
  • 100 zł od dostarcze­nia wyroku wraz z uzasadnie­niem (mimo opcjonalnego wygłosze­nia uzasadnie­nia na posiedze­niu, w myśl art. 331 § 2 Kodeksu Postępowa­nia Cywilnego, należy taki wniosek złożyć i go opłacić) – w przy­padku chęci dokona­nia apela­cji od nie­prawomocnego wyroku;
  • 60 zł za próbę doręcze­nia pozwu każdemu z rodziców przez komornika – w razie nie­odebra­nia pozwu (od listopada 2019);
  • 40 zł za dodatkową prośbę do komornika o ustale­nie adresu zamieszka­nia pozwa­nego, gdy nie uda się dostarczyć pozwu.

Opłatę za pozew wnosi się przy złoże­niu pozwu (w sądzie dowiesz się, gdzie należy opłatę wnieść). Zalicz­kę na opinię biegłego płaci się w momencie wnosze­nia o tą czyn­ność – co do zasady sąd określa jej wyso­kość i termin wniesie­nia. Sąd może zasądzić nawet wspomnia­ny 1000 zł, gdy biegły w podobnych sprawach tyle wołał. W sytua­cji, gdy rodzic wniesie o biegłego sądowego – opłatę tą pokryje rodzic.

Art. 1304 Kodeksu Postępowa­nia Cywilnego

§ 1. Strona, która wnosi o podjęcie czyn­ności połą­czonej z wydatkami, obowiąza­na jest uiścić zalicz­kę na ich pokrycie w wyso­kości i terminie ozna­czonym przez sąd. Jeżeli więcej niż jedna strona wnosi o podjęcie czyn­ności, sąd zobowiązuje każdą stronę, która z czyn­ności wywodzi skutki prawne, do uiszcze­nia zalicz­ki w równych częściach lub w innym stosunku według swego uzna­nia.

§ 2. Prze­wodniczący wzywa stronę zobowiązaną do wniesie­nia zalicz­ki, aby w wyzna­czonym terminie nie dłuższym niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. Jeżeli strona miesz­ka lub ma siedzibę za granicą, wyzna­czony termin nie może być krótszy niż miesiąc.

§ 3. Jeżeli okazuje się, że prze­widywa­ne lub rzeczywiste wydatki są większe od wnie­sionej zalicz­ki, prze­wodniczący wzywa o jej uzupełnie­nie w trybie okreś­lonym w § 2.

§ 4. Sąd podejmie czyn­ność połączoną z wydatkami, jeżeli zalicz­ka zosta­nie uisz­czona w ozna­czonej wyso­kości.

§ 5. W razie nie­uiszcze­nia zalicz­ki sąd pominie czyn­ność połączoną z wydatkami.

Pod żadnym pozorem nie wnoś o biegłego w pozwie – sąd gdy będzie potrzebował – sam go powoła. Sąd jednak pozostaje w tym momencie w sytua­cji, gdy żadna ze stron nie wnosiła o biegłego i nie ma jak nałożyć zalicz­ki na podstawie art. 1304 kpc. Sprawa więc prawdopodobnie odbędzie się bez niego lub koszty biegłego zostaną nało­żone na stronę, która «prze­gra» proces.

Pamiętaj też, że rodzice będąc stroną – dostaną kopię twojego pozwu wraz z załącznikami. Jeżeli odbędzie się bada­nie przez biegłego – poznają też zapisy dokumenta­cji medycznej (mają prawo do wyciągu akt sprawy). Pamiętaj, żeby w sądzie nie kłamać. Po pierwsze kłam­stwo w sądzie (jesteś pod przy­sięgą) jest kara­ne z art. 233 Kodeksu Karnego, po drugie kłam­stwo wzmocni argumenty rodziców i ujmie Ci zaufa­nia u sędziego. Pod żadnym pozorem nie odmawiaj biegłemu sądowemu obejrze­nia narządów płciowych – biegły zazwyczaj tylko spojrzy, do innych czyn­ności masz prawo zwrócić uwagę o założe­nie rękawicz­ek. Całą wizytę u biegłego nagraj na dyktafon bez informowa­nia o tym (nagra­nie może być dowodem w sprawie). Nagrań nie roz­powszechniaj, mogą być użyte tylko do celów dowo­dowych. Tam gdzie nagrywasz musisz być fizycznie, by nie posądzono Cię o podsłuch.

Obejrzyj też na YouTube kilka filmów z roz­prawami z sądu, koniecznie w Polsce. Obserwuj jak należy się zachowywać, gdzie strony kierują swoje stwierdze­nia i pyta­nia. Jedyne co może różnić twoją sprawę co do zajmowa­nia odpowiednich miejsc w sądzie i zachowa­nia, to fakt, że obecnie sprawy są nagrywa­ne i sporządza­ny jest protokół elektro­niczny. Twoją rolą w sądzie jest «powód», rolą rodziców «pozwa­ny» (ma to wpływ na fakt, którą stronę sądu zajmiesz). Utrwa­lony zosta­nie twój wizerunek, sposób ubioru, wszelkie wypowiedzi. Jednak to wszystko pozosta­nie pod starym imie­niem i nazwiskiem i co do zasady jest zakaz upublicznia­nia tych nagrań.

Uwaga

W związku z faktem, że obecnie można dostać nie­spodziewaną koresponden­cję od sądu (inną niż wezwa­nia, prośby o usunięcie braków formalnych, prze­sunięcie terminu), warto zapoznać się z artykułem dotyczącym nie­ty­powych pism od sądu (zarządzeń).

Jeżeli twojego problemu artykuł ten nie roz­wiązuje, prosimy o kontakt – postaramy się pomóc w sprawie, gdy będzie to możliwe. W przy­padku skrajnie małej ilości czasu lub gdy my nie będziemy wiedzieć, można skorzystać z pomocy prawnika specjalizującego się w sprawach cywilnych (koszt porady w jednej sprawie to zazwyczaj około 150–200 zł). [Aktualiza­cja: 2020‑12‑14.]

Zmia­na numeru PESEL

Po dotarciu orzecze­nia sądowego do USC, urząd stanu cywilnego wysyła auto­matycznie zapyta­nie do MSWiA o nada­nie numeru PESEL. MSWiA wyśle do Ciebie list z informa­cją o zmia­nie numeru #PESEL. List ten będzie zawierał informa­cję o zmia­nie oznacze­nia płci i PESELu. Gdyby list nie dotarł, oznacza, że masz poda­ny błędny adres zameldowa­nia. Informa­cja o nowym PESElu powinna być możliwa do zdobycia w USC. Nie czekaj na ten list, nie musisz na niego odpowiadać, udaj się do naj­bliższego urzędu stanu cywilnego.

Zmia­na imie­nia i nazwi­ska w USC

Akt urodzenia Po uprawomocnie­niu udajesz się do dowolnego (naj­bliższego) Urzędu Stanu Cywilnego (USC). Pytasz czy twój akt urodze­nia (miej kopię) jest już w systemie ogólno­pol­skim. Jeżeli nie, wnieś o jego wciągnięcie do systemu i poczekaj tydzień. Gdy już jest w systemie – dowiadujesz się czy sąd dostarczył wyrok do USC lub czy USC przyj­mie odpis wyroku, który posiadasz. USC może kazać czekać, aż decy­zja sądu wpłynie do USC. Następnie, gdy w USC już wiedzą o zmia­nie oznacze­nia płci (znajduje się tam wzmian­ka dodat­kowa) zwracasz się do USC z wnioskiem o zmianę imie­nia i nazwi­ska. Przy okazji pytasz o nowy numer PESEL.

Po zmia­nie imie­nia i nazwi­ska dostaniesz tajemniczy list od USC, że zebrano materiał dowo­dowy w postępowa­niu administracyjnym. Udaj się tam i sprawdź czy są tam tylko twoje wnio­ski (nikt inny nie miał interesu w sprawie poza Tobą i Kierownikiem USC). Następnie dostaniesz drugi list od Kierownika USC o zmia­nie imie­nia i nazwi­ska lub o odmowie. Dokładnie prze­czytaj uzasadnie­nie i poucze­nie w przy­padku odmowy. Jeżeli USC uznał, że twoje wybra­ne imię lub nazwisko «nie nadaje się», masz 2 wyjścia:

  • zgodnie z poucze­niem odwołać się tam, gdzie wskazano (to piszesz w nagłówku pisma) za pośredni­ctwem USC (o czym będzie wspomnia­ne w poucze­niu) celem złoże­nia wyjaśnień i podważe­nia posta­wionej tezy;
  • wybrać inne imię i nazwisko i złożyć kolejny wniosek.

Gdyby tezą Kierownika USC było, że imię nie istnieje, na dowód istnie­nia imie­nia – nie masz obowiązku wybierać sobie pol­skiego – posłużyć możesz się zrzutami ekranu ze strony ze spisem imion. Możesz też wskazać profile społecznoś­ciowe osób o takim imie­niu jak twoje, również jako zrzuty okna prze­glądarki (z widocznym adresem strony).

Jeżeli kierownik USC stwierdzi, że imię nie wskazuje poprawnie płci lub nie wskazuje na płeć – pozostaje zasada:

  • kobiety wybierają imię (nawet nie pol­skie), które w pisowni kończy się literą «a» lub dowolne żeń­skie pol­skie imię,
  • mężczyźni wybierają imię nie kończące się literą «a».

Oczywiście można się odwoływać od tych decy­zji, aż do wyczerpa­nia możli­wości odwoływa­nia się, jednak to przed­łuża czas prze­bywa­nia ze starym znienawi­dzonym imie­niem. W interesie twoim jest więc wybrać jakieś imię, na które zgodzi się kierownik USC, a następnie złożyć kolejny wniosek o zmianę imie­nia i walczyć wtedy. Drugi raz można zmienić imię np. w sytua­cji, gdy się nim posługujemy. Wystarczą 3 miesiące istnie­nia na dowolnym serwisie społecznoś­ciowym z tym imie­niem jako dowód w sprawie.

Jeżeli twoje imię jest zagraniczne i jest poprawnie zakoń­czone według wymogów (dla kobiet kończy się literą «a» lub jest powszechnie zna­ne jako żeń­skie, np. «Susan»), śmiało się odwołuj od decy­zji według opisu w poucze­niu. Odmówiono Ci bez­prawnie, ponieważ stara ustawa zakazująca imion zagranicznych straciła moc.

Jeżeli wybierasz imię zagraniczne, zachowaj konsekwen­cję – wybierz nazwisko zagraniczne lub pol­skie, które też występuje za granicą w państwie, gdzie twoje imię jest często spotyka­ne, ponieważ charakterystycznym, szcze­gólnie dla kobiet po korekcie płci, jest wybiera­nie dziwnych imion zagranicznych z jedno­czesnym pozostawie­niem pol­skiego nazwi­ska. Naucz się też nazwisko i imię wypowiadać w taki sposób, w jaki je wypowiadają w kraju, z którego się wywodzi imię.

Ponieważ w wyroku sądu nie ma słowa o wybra­nym imie­niu (wyrok zawiera zapis podobny do «Mikołaj Kopernik jest kobietą»). W USC możesz sobie wybrać dowolne imię zgodne z «Ustawą o zmia­nie imie­nia i nazwi­ska» oraz «Prawem o aktach stanu cywilnego», nawet gdyby było nie­zgodne z tym, które było poda­ne psycho­lo­gowi i seksuo­lo­gowi. Masz więc teraz ponownie czas na prze­myśle­nie jakie chcesz mieć imię i nazwisko. Poniżej znajdują się ważniejsze wytyczne z ustaw, dotyczące wyboru imie­nia. Pamiętaj, że te zapisy o «dziecku» nadal Cię obowiązują – nadal pozostajesz dzieckiem swoich rodziców.

Ustawa o zmia­nie imie­nia i nazwi­ska

Art. 3. W rozumie­niu ustawy:

  1. zmia­na imie­nia oznacza zastąpie­nie wybra­nego imie­nia innym imie­niem, zastąpie­nie dwóch imion jednym imie­niem lub odwrotnie, doda­nie drugiego imie­nia, zmianę pisowni imie­nia lub imion lub zmianę kolej­ności imion;
  2. zmia­na nazwi­ska oznacza zmianę na inne nazwisko, zmianę pisowni nazwi­ska lub zmianę nazwi­ska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeń­skiego lub męskiego; (...)

Art. 4. 1. Zmia­ny imie­nia lub nazwi­ska można dokonać wyłącznie z ważnych powodów, w szcze­gól­ności gdy dotyczą zmia­ny:

  1. imie­nia lub nazwi­ska ośmieszającego albo nie­licującego z god­nością człowieka;
  2. na imię lub nazwisko używa­ne;
  3. na imię lub nazwisko, które zostało bez­prawnie zmie­nione;
  4. na imię lub nazwisko noszone zgodnie z prze­pisami prawa pań­stwa, którego obywatel­stwo również się posiada.

Art. 5. Zmia­ny nazwi­ska nie dokonuje się w przy­padku ubiega­nia się o zmianę na nazwisko historyczne, wsła­wione w dziedzinie kultury, nauki, działal­ności poli­tycznej, społecznej albo wojs­kowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę nazwi­ska posiada członków rodziny o tym nazwisku.

Art.6. 1. Po zmia­nie nazwi­ska, z zastrzeże­niem art. 4 ust. 1 pkt 4, nazwisko nie może składać się z więcej niż dwóch członów.

2. Po zmia­nie imie­nia można mieć naj­wyżej dwa imiona.

Art. 11. 1. Wniosek o zmianę imie­nia lub nazwi­ska zawiera:

  1. dane osoby, której zmia­na dotyczy:

    a) imię (imiona) i nazwisko oraz nazwisko rodowe,

    b) wskaza­nie kierownika urzędu stanu cywilnego, który sporządził akt urodze­nia oraz akt małżeń­stwa, jeżeli zmia­na imie­nia lub nazwi­ska będzie dotyczyła tego aktu,

    c) numer Powszechnego Elektro­nicznego Systemu Ewiden­cji Lud­ności, zwa­ny dalej „numerem PESEL”, jeżeli został nada­ny;

  2. imię lub nazwisko, na jakie ma nastąpić zmia­na;
  3. wskaza­nie miejsca sporządze­nia aktu urodze­nia mało­letnich dzieci, jeżeli zmia­na imie­nia lub nazwi­ska będzie dotyczyła tych aktów;
  4. adres do koresponden­cji wnioskodawcy;
  5. uzasadnie­nie;
  6. oświadcze­nie wnioskodawcy, że w tej samej sprawie nie złożył wcześniej wniosku do innego kierownika urzędu stanu cywilnego lub nie została wyda­na już decy­zja odmowna.
Prawo o aktach stanu cywilnego

Art. 59. 1. Osoba zgłaszająca urodze­nie składa oświadcze­nie o wyborze nie więcej niż dwóch imion dla dziecka.

2. Wybra­ne imię lub imiona nie mogą być zamiesz­czone w akcie urodze­nia w formie zdrobniałej oraz nie mogą mieć charakteru ośmieszającego lub nie­przy­zwoitego.

3. Nie­zależnie od obywatel­stwa i narodo­wości rodziców dziecka wybra­ne imię lub imiona mogą być imionami obcymi. Można wybrać imię, które nie wskazuje na płeć dziecka, ale w powszechnym znacze­niu jest przy­pisa­ne do danej płci.

4. Kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia przy­jęcia oświadcze­nia o wyborze imie­nia lub imion dziecka, jeżeli wybra­ne imię lub imiona są w formie zdrobniałej lub mają charakter ośmieszający lub nie­przy­zwoity lub nie wskazują na płeć dziecka, kierując się powszechnym znacze­niem imie­nia, i wybiera dziecku imię z urzędu, w formie decy­zji administracyjnej podlegającej natychmias­towemu wykona­niu, z adnota­cją zamieszczoną w akcie urodze­nia o wyborze imie­nia z urzędu.

Wymia­na dowodu osobistego

Dowód osobisty Wymia­na dowodu osobistego osoby zmie­niającej oznacze­nie płci nie różni się niczym od wymia­ny dowodu każdej innej osoby. #Dowód osobisty osoby zmie­niającej oznacze­nie płci nie różni się niczym od dowodu osobistego osoby, która oznacze­nia tego nigdy nie zmie­niała. Wniosek wypełnia się aktualnymi zmie­nionymi danymi oso­bowymi. Numeru tele­fonu i adresu e­‑mail co do zasady nie podawaj, gdyż wyrażając zgodę na taką formę kontaktu i tracąc dostęp do nich (zagubie­nie, przy­dziele­nie numeru tele­fonu komuś innemu, utrata hasła do e­‑maila) masz dodat­kowy problem.

W polu «3. Powód ubiega­nia się o wyda­nie dowodu» zaznaczasz:

  • zmia­na danych zawartych w dowodzie;
  • zmia­na wizerunku twarzy;
  • (opcjonalnie, gdy nie ufasz nowym nie­bez­piecznym techno­logiom) inny: «chcę dowód osobisty bez cert. podpisu osobistego».

Na nowy dowód, z powodu wprowadze­nia warstwy elektro­nicznej i dużej ilości problemów z integral­nością tej warstwy z warstwą wizualną dokumentu, poczekasz blisko 30 dni. Nie planuj nic tak, że otrzymasz ten dokument w tydzień, choć w teorii jest to możliwe, praktyka pokazuje, że dowód jest gotowy dopiero po 20 do 30 dniach. Na czas pozostawa­nia bez dokumentu dostaniesz specjalne zaświadcze­nie, że czekasz na jego wyda­nie – miej je zawsze przy sobie.

Jeżeli jesteś zwolennikiem starych dowodów bez czipów – nie­stety czipów nie wolno ani uszkadzać, ani nie można wydawać dowodów bez czipów. By jednak wszystko funkcjonowało po staremu i nie działały certyfikaty (nowo­czesne techno­logie – jak zawsze dziurawe), wystarczy wykonać jedną dodatkową czyn­ność przy odbiorze dokumentu (poza wpisa­niem w polu inne «chcę dowód osobisty bez cert. podpisu osobistego» oraz nie­zaznacze­niem kratki «5. Certyfikat podpisu elektro­nicznego». Czyn­nością tą jest odmowa przy­jęcia kodów odblokowujących. Gdyby urzędnik się upierał, że musisz odebrać, poniżej znajdują się prze­pisy prawne, które mówią, że nie ma takiego obowiązku i napisa­ne jest, co urzędnik musi zrobić w tej sytua­cji.

Nowy dowód osobisty noś zawsze w specjalnym meta­lowym etui na dowód osobisty – etui ochroni nie tylko mechanicznie twój dowód osobisty, ale także zapobiegnie odczyta­niu z nich danych drogą elektro­niczną, np. w auto­busie.

Ustawa z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (zmie­niona w 2019 roku)

Art. 12b. 1. Użycie certyfikatu identyfika­cji i uwierzytelnie­nia oraz certyfikatu podpisu osobistego jest możliwe po uprzed­nim ustale­niu przez posiadacza dowodu osobistego kodów dla każdego z tych certyfikatów.

2. Ustale­nie kodów, o którym mowa w ust. 1, następuje w siedzibie organu gminy przy odbiorze dowodu osobistego lub w każdym czasie po jego odbiorze. (...)

Art. 30. 1. Dowód osobisty odbiera się osobiście w siedzibie organu gminy, w którym został zło­żony wniosek.

1a. Jeżeli odbioru dowodu osobistego w siedzibie organu gminy dokonuje jego posiadacz, organ gminy:

  1. zapewnia warunki pozwalające posiada­czowi na ustale­nie pozostających wyłącznie w jego posiada­niu kodów umożliwiających identyfika­cję elektro­niczną i złoże­nie podpisu osobistego oraz
  2. prze­kazuje posiada­czowi dowodu osobistego do jego wyłącznej dyspozy­cji kod umożliwiający odblokowa­nie certyfikatu identyfika­cji i uwierzytelnie­nia oraz certyfikatu podpisu osobistego w formie umożliwiającej odczyta­nie zapisa­nych danych osobom z dysfunk­cjami wzroku.

1b. W przy­padku nie­odebra­nia przez posiadacza przy odbiorze dowodu osobistego kodu, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, organ gminy prze­chowuje ten kod w dokumenta­cji związa­nej z dowodami osobistymi. Posiadacz może dokonać odbioru tego kodu w każdym czasie po odbiorze dowodu osobistego.

Odebra­nie kodów odblokowujących certyfikaty, w sytua­cji, gdy nie chcesz i nie potrzebujesz z nich korzystać, wystawia Cię na dodat­kowe zagroże­nia, takie jak możli­wość potwierdza­nia wniesie­nia dokumentów do urzędu w formie elektro­nicznej, weryfika­cji Ciebie jako Ciebie w sytua­cji kradzieży dokumentu (a powszechnie wiadomym jest, że wiele osób nie mogąc zapamiętać kodu, nosi je zapisa­ne przy sobie np. w portfelu). Nie zgadzaj się więc co do zasady na roz­wiąza­nia, z których nie chcesz korzystać (póki jeszcze możesz...). Dowodem, że ktoś inny prze­łamał zabez­piecze­nia i użył twojego dowodu do weryfika­cji tożsa­mości, będzie fakt, że kod odblokowujący nie został odebra­ny, leży on cały czas w dokumenta­cji, o której mowa w art. 30 powyżej cytowa­nej ustawy i fakt, że urzędnik nie otrzymał pokwitowa­nia ich odbioru. Roz­wiąza­nie to zostało prze­testowa­ne jako działające – udało się odebrać dowód osobisty bez aktywowa­nych certyfikatów i bez odebra­nia kodów odblokowujących, wciąż mogąc załatwiać sprawy przy stawienni­ctwie osobistym z takim dowodem osobistym.

Zamknij Przewiń w górę Przewiń w dół