Menu

Operacje oraz lista chirurgów

Operacjami często przeprowadzanymi podczas leczenia transseksualizmu są: orchidektomia, operacja korekty płci genitalnej (GCS, SRS), wszczepienie implantów piersi oraz operacja feminizacji twarzy. Podczas tranzycji mogą być też potrzebne inne operacje plastyczne.

Znieczulenie – wybieraj świadomie

Podczas wielu operacji można zastosować kilka rodzajów znieczuleń. Najpopularniejszym jest znieczulenie ogólne, które wyłącza u osoby operowanej jednocześnie świadomość jak też czucie bólu. Innym znieczuleniem jest znieczulenie centralne (podpajęczynówkowe oraz zewnątrzoponowe). Znieczulenia nasiękowego (popularnego w stomatologii) zazwyczaj się nie stosuje podczas tego typu operacji jako jedynego.

Znieczulenie podpajęczynówkowe

Aby wykonać znieczulenie, chirurg dezynfekuje obszar w okolicy kręgów lędźwiowych L3–L5 i znieczula nasiękowo miejscowo okolicę wkłucia. Następnie za pomocą specjalnej długiej (i dość grubej) igły wprowadza środek znieczulający o składzie podobnym do znieczulenia stomatologicznego (lidokaina lub bupiwakaina), do przestrzeni podpajęczynówkowej (między oponę miękką i twardą). Lek zawarty w znieczuleniu nasiąka okoliczne nerwy i odcina czasowo możliwość odczuwania bodźców. Ważne jest dokładne przestrzeganie poleceń lekarza, by znieczulenie nie dotarło za wysoko. Nakłucie następuje poniżej miejsca, gdzie przebiega rdzeń kręgowy, więc ryzyko uszkodzenia ważnych nerwów jest znikome. Wkłucie realizowane jest pomiędzy kręgami L3 i L4 lub L4 i L5, podczas, gdy rdzeń kręgowy człowieka kończy się w okolicy kręgów L1 lub L2.

Wadą (dla pacjentki, ale nie lekarza) znieczulenia podpajęczynówkowego jest fakt, że pacjentka pozostaje świadoma przez cały okres przeprowadzania operacji. Po podaniu tego znieczulenia ustaje ból i czucie minimum od pasa w dół (często wyżej). Ta część ciała pozostaje też unieruchomiona znieczuleniem do czasu jego minięcia.

Zaletą tego znieczulenia jest:

  • blokowanie sygnałów z układu nerwowego znieczulonej części, przez co organizm nie reaguje tak silnie wzrostem tętna jak przy znieczuleniu ogólnym, gdzie przewodnictwo nerwowe do mózgu jest zachowane;
  • kontakt (w tym słowny) lekarza z osobą operowaną;
  • mniejsze ryzyko zachłystowego zapalenia płuc niż w znieczuleniu ogólnym, ponieważ odruchy obronne nie są zniesione.

Powikłania / działania niepożądane:

  • spadek ciśnienia tętniczego krwi, wymioty, nudności, zmniejszenie pojemności wyrzutowej serca, zmniejszenie oporu naczyniowego;
  • utrudnienia oddychania oraz duszności – rzadko, gdy środek przeniknie za wysoko w wyniku błędu podczas wykonania lub nieprzestrzegania poleceń personelu;
  • całkowite znieczulenie podpajęczynówkowe – bardzo rzadko, zazwyczaj w wyniku nieprzestrzegania poleceń anestezjologa;
  • bóle głowy (1–9%), bóle pleców, zatrzymanie moczu – w dużej mierze zależą od personelu wykonującego znieczulenie oraz użytego sprzętu;
  • późne powikłania neurologiczne (<0.01%): krwiak w kanale kręgowym, zapalenie opon mózgowo­‑rdzeniowych, ropień, zapalenie rdzenia, zespół końskiego ogona, nietrzymanie stolca i moczu.

Przeciwwskazania:

  • brak zgody pacjenta (masz prawo się nie zgodzić);
  • znaczna otyłość uniemożliwiająca pewne zlokalizowanie kręgów;
  • niektóre choroby kręgosłupa;
  • zaburzenia krzepnięcia krwi w wyniku bezpośredniej choroby (np. hemofilia, choroba von Willebranda) lub przyjmowania niektórych leków leków (w tym przeciwkrzepliwych) na przykład w przebiegu leczenia migotania przedsionków;
  • niektóre choroby neurologiczne;
  • wstrząs, posocznica;
  • niektóre choroby układu krążenia.

Znieczulenie ogólne

Zwane też historycznie narkozą. Polega na podaniu anestetyków najczęściej drogą wziewną i/lub dokrewną. Podanie powoduje zanik świadomości, czucia, zwiotczenie mięśni oraz zanik odruchów obronnych. Bardzo ważne jest więc pozostanie w dniu operacji całkowicie na czczo i nieprzyjmowanie nawet płynów. Dozwolone jest tylko do 2 godzin przed znieczuleniem – przyjąć leki i popić je mała ilością czystej wody.

Najczęściej stosowanym sposobem znieczulenia ogólnego jest znieczulenie metodą wziewną i dożylną jednocześnie, co pozwala zmniejszyć dawki podawanych anestetyków.

W pierwszej fazie nakładana jest maska bez rurki intubacyjnej i przez 2–3 minut podawany jest czysty tlen, celem wytworzenia rezerwy tlenu potrzebnej na zaintubowanie pacjenta. Następnie podawany jest wziewnie sewofluran lub dożylnie propofol (lub inne zamienne anestetyki). Podaje się też lek przeciwbólowy z grupy opioidów (najczęściej fentanyl). Następnie jeżeli ręczna wentylacja pacjenta przez maskę jest skuteczna, podawany jest lek zwiotczający, który umożliwia zaintubowanie. Po zaintubowaniu (maska z rurką), podłącza się pacjenta do respiratora, który utrzymuje funkcje oddechowe. Kontrolowane jest też ciśnienie krwi, wysycenie krwi tlenem i puls. Leki podtrzymujące stan narkozy są podawane w sposób ciągły. Intubacja przebiega więc już w stanie braku świadomości pacjenta.

W razie wystąpienia łzawienia, tachykardii, pocenia się, rozszerzenia źrenic i innych wskaźników zbyt płytkiego znieczulenia ogólnego, anestezjolog zareaguje podaniem mocniejszej dawki znieczulenia.

Po przeprowadzeniu operacji stopniowo odcina się anastetyki aż do całkowitego zaprzestania ich podawania i następnie przeprowadza się oddech kontrolowany z użyciem 100% tlenu. Często podaje się też odtrutki na anastetyki, by te wcześniej przestały działać. Gdy wróci samoistny oddech, odsysa się ślinę oraz usuwa rurkę intubacyjną. Sprawdza się następnie czy nie doszło do powikłań zagrażających życiu i odstawia pacjenta do sali wybudzeń.

Zalety znieczulenia ogólnego:

  • pacjent zazwyczaj nic nie czuje i nie pamięta nic z operacji (patrz działania niepożądane / powikłania),
  • pacjent nie stresuje się świadomie.

Wady:

  • całkowity brak kontaktu z osobą operowaną;
  • kobiety po operacji w obrębie krtani celem feminizacji głosu potrzebują zastosowania maski z rurką właściwą dla dzieci – ważne jest przekazanie tej informacji anestezjologowi odpowiednio wcześniej, aby taka maska była dostępna w dniu operacji.

Powikłania i działania niepożądane:

  • świadoma narkoza (1%) – pacjent czuje co się dzieje, może też słyszeć i nie jest w stanie dać znać, że coś jest nie tak (zniesione odruchy);
  • uczucie zimna i dreszcze po wybudzeniu;
  • chrypa i nieprzyjemne uczucie w gardle kilka godzin po wybudzeniu;
  • zwiększone ryzyko zachłystowego zapalenia płuc, w razie cofnięcia się treści pokarmowej (zniesione odruchy obronne);
  • hipoksja;
  • spadek ciśnienia tętniczego krwi;
  • tachykardia lub asystolia (zatrzymanie pracy serca);
  • porażenia nerwów;
  • uszkodzenia zębów i protez trwałych w jamie ustnej (mostki) podczas intubacji;
  • wstrząs anafilaktyczny (<0.02%);
  • hipertermia złośliwa (<0.01%) – spowodowana jest wadą genetyczną;
  • śmierć (0.001%).

Przeciwwskazania:

  • każda niewyrównana choroba dotycząca kluczowych dla życia narządów (wątroba, nerki, serce, płuca);
  • nadczynność tarczycy lub tyreotoksykoza (mogą prowadzić do śmierci już w pierwszym etapie znieczulania);
  • opryszczka wargowa;
  • świeża infekcja dróg oddechowych;
  • uczulenie na stosowane anastetyki;
  • inne, które anastezjolog uzna za istotne podczas konsultacji;
  • spożycie posiłku później niż 8 godzin przed znieczuleniem lub spożycie wody później niż 2 godziny przed operacją.

Orchidektomia

Operacja ta polega na obustronnym usunięciu jąder. Celem orchidektomii jest usunięcie źródła testosteronu, co powoduje, że przestają być potrzebne leki blokujące jego wydzielanie. Zabieg ten w przypadkach niepowikłanych trwa około 1 godziny, nie licząc czasu potrzebnego na znieczulenie pacjentki. Przebiega ona zazwyczaj według schematu:

  1. Chirurg znieczula pacjentkę poprzez podanie tzw. znieczulenia miejscowego. W rzeczywistości jest to znieczulenie podpajęczynówkowe. Możliwe jest wykonanie zabiegu w narkozie (znieczulenie ogólne), jednak u pacjentek bez anomalii w zakresie budowy kręgosłupa, jest to wybór zazwyczaj znacznie bezpieczniejszy.
  2. Chirurg układa pacjentkę na stole operacyjnym. W tym czasie zaczyna też działać znieczulenie. Następnie po dezynfekcji obszaru operowanego, dokonuje cięcia w obrębie moszny lub blisko pachwiny (patrz opisy dotyczące przeprowadzenia operacji przez konkretnych chirurgów niżej).
  3. Chirurg wyłania naczynia krwionośne oraz nasieniowód. Następnie chirurg podwiązuje powrózek nasienny oraz dokonuje odcięcia jądra wraz z częścią powrózka nasiennego. Po dokonaniu tej czynności zakładany jest szew w miejscu nacięcia powłok ciała. W przypadku cięcia w innym miejscu niż na mosznie, może być wymagane założenie drenu.
  4. Pacjentka jest obserwowana od niepełnej doby do 2 dób (zależnie od techniki), po czym jest wypisywana do domu.

Orchidektomia dopuszczalna jest w przypadku zdiagnozowania transseksualizmu i interseksualizmu. Wystarczającym dowodem na to jest posiadanie w dowodzie osobistym wpisu o byciu kobietą, dokumentacja z leczenia hormonalnego oraz zgoda na wykonanie zabiegu orchidektomii wraz z informacją o fakcie pozbawienia płodności w trakcie zabiegu orchidektomii oraz stwierdzeniem pacjentki, że dobro polegające na niezagrożonym życiu w roli kobiecej jest dobrem wyższym niż płodność. Nie popełnia też przestępstwa osoba usuwająca gonady z powodu nowotworowego lub zagrożenia nowotworem (hormonoterapia stanowi takie zagrożenie).

Mówi o tym wyjątek zawarty w Kodeksie Karnym.

Art. 26 Kodeksu Karnego

Stan wyższej konieczności – kolizja obowiązków

§ 1. Nie popełnia przestępstwa, kto działa w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego jakiemukolwiek dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa nie można inaczej uniknąć, a dobro poświęcone przedstawia wartość niższą od dobra ratowanego.

§ 2. Nie popełnia przestępstwa także ten, kto, ratując dobro chronione prawem w warunkach określonych w § 1, poświęca dobro, które nie przedstawia wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego.

§ 3. W razie przekroczenia granic stanu wyższej konieczności, sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary, a nawet odstąpić od jej wymierzenia.

§ 4. Przepisu § 2 nie stosuje się, jeżeli sprawca poświęca dobro, które ma szczególny obowiązek chronić nawet z narażeniem się na niebezpieczeństwo osobiste.

§ 5. Przepisy § 1–3 stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy z ciążących na sprawcy obowiązków tylko jeden może być spełniony.

Dobro polegające na godnym życiu w społeczeństwie w odpowiedniej roli płciowej bez cierpienia jest dobrem przedstawiającym wartość wyższą dla «poszkodowanego» niż możliwość płodzenia.

Dr n. med. Sławomir Mrozicki

Operację orchidektomii przeprowadza metodą cięcia po obu stronach moszny blisko linii przyśrodkowej. Takie wykonanie zabiegu chirurgicznego pozwala na ukrycie powstałej blizny w późniejszym czasie, podczas wykonywania waginoplastyki (GCS).

Chirurg wykonuje operację w Ośrodku Diagnostyczno­‑Leczniczym «Chirurgia Jednego Dnia» mieszczącym się w Szpitalu Zakonu Bonifratrów przy ulicy Trynitarskiej 11 w Krakowie. Przed wykonaniem operacji chirurg wymaga wliczonej w cenę zabiegu konsultacji, która odbywa się w Specjalistycznym Gabinecie Urologicznym na terenie «NZOZ Centrum Zdrowia i Profilaktyki Dąbie» przy ulicy Widok 31 w Krakowie. Na operację oraz konsultację należy zapisać się telefonicznie (602‑291‑655).

Wymagane są też następujące badania i czynności:

  • USG moszny (zwane inaczej USG jąder) – nieobowiązkowe w przypadku dyskomfortu podczas umawiania się w placówce medycznej – lekarz w ostateczności wykonuje to badanie przed wykonaniem zabiegu;
  • EKG;
  • RTG klatki piersiowej (lekarz wyda skierowanie);
  • aktualne badania laboratoryjne: poziom glukozy, sodu i potasu we krwi na czczo, oznaczenie grupy krwi, poziomu antygenu HBs, poziom przeciwciał przeciw HCV, APTT, INR, poziom D­‑Dimerów, fibrynogen;
  • wygolenie całości owłosienie łonowego (ze szczególnym zwróceniem uwagi na owłosienie moszny) w wieczór poprzedzający dzień operacji;
  • pozostać na czczo w dniu wykonania zabiegu;
  • konsultacja anestezjologiczna (wliczona w koszt) w dniu zabiegu – tu jest odpowiedni moment na ewentualne poproszenie o znieczulenie ogólne, w przypadku dużej nerwowości i lęków.

Wymagane dokumenty:

  • dowód osobisty stwierdzający, że jest się kobietą;
  • dokumentacja medyczna z 2 ostatnich lat leczenia (przykładowo od endokrynologa lub seksuologa);
  • lekarz, według przekazanych informacji, nie wymaga dokumentów sprzed sądowej korekty płci, toteż nie pozna twojego poprzedniego imienia i nazwiska oraz starego numeru PESEL.

Cena wykonania zabiegu podawana przez lekarza to 3500 złotych (z wliczonym znieczuleniem anastezjologicznym oraz konsultacjami). Pobyt na oddziale około 1 doby, chirurg stosuje rodzaj szwów, które nie wymagają ich usuwania (materiały wchłanialne), nie trzeba więc przyjeżdżać na ich zdjęcie.

Moje wrażenie z korespondencji mailowej: dobre, lekarz poprawnie zwraca się do pacjentki, odpowiada na zadane pytania, w tym te, dotyczące przebiegu operacji, odsyła do swojej strony, gdzie szczegółowo opisany jest przebieg zabiegu i potrzebne rzeczy. Odpisuje z adresu e­‑mail związanego z domeną, na której znajduje się jego strona (tzw. adres e­‑mail profesjonalny).

Dr n. med. Tomasz Tuchendler

Zabieg wykonywany jest metodą pojedynczego cięcia w linii środkowej moszny – długość cięcia od 3 do 4 centymetrów. Blizna ta po późniejszym wykonaniu SRS nie powinna być widoczna.

Chirurg wykonuje operację w Centrum Medycznym «T&T Medical», mieszczącym się przy ulicy Przyjaźni 6/U1 we Wrocławiu. Zarejestrować można się pod numerami telefonu: 71‑333‑24‑99 lub 609‑058‑825.

Lekarz wymaga dostarczenia przed operacją następujących badań:

  • konsultację psychiatry lub seksuologa – tą sprzed postępowania sądowego;
  • inne wyniki zależnie od tego na co się choruje (np. kardiologiczne, choroby tarczycy itp.).

Lekarz wymaga następujących dokumentów:

  • odpis prawomocnego wyroku sądu;
  • decyzja z urzędu stanu cywilnego potwierdzającą nadanie nowych danych;
  • oba dowody osobiste (sprzed korekty płci i aktualny).

Cena zabiegu w znieczuleniu ogólnym: 3200 złotych.
Cena zabiegu w znieczuleniu miejscowym: 2700 złotych.

Pobyt na oddziale około 1 doby. Lekarz nie odpowiedział po ilu dniach należy przyjechać na zdjęcie szwów.

Moje wrażenie z korespondencji mailowej: nie polecam. Lekarz nie odpowiedział na część moich pytań (kwestia kiedy zdejmowane są szwy), wymaga nadmiernej ilości dokumentów. Po uświadomieniu lekarzowi, że można nie mieć starego dowodu osobistego, stwierdził, że ostatecznie może odstąpić od tego jednego dokumentu. Ponadto wymaga diagnozy psychiatry lub seksuologa sprzed korekty i nie przyjmuje do wiadomości, że diagnozy tej może ktoś nie mieć (część osób ma tylko diagnozę psychologa klinicznego, bez udziału psychiatry) lub seksuolog może już nie żyć. Nie akceptuje ponownej diagnozy, wydanej przez psychologa lub seksuologa z aktualnymi danymi osobowymi. Podczas korespondencji zostałam też przez lekarza nazwana «biologicznie płodnym mężczyzną», pomimo przedstawienia mu się jako osoba z zespołem niewrażliwości na androgeny (w korespondencji nie odróżnia bycia mężczyzną od płci gonadalnej / stanu interseksualizmu). Poza tym zwraca się do pacjentki poprawnie per «Pani». Odpisuje z adresu e­‑mail nieskojarzonego ze stroną (adres znajduje się w serwisie o2.pl).

Zamknij Przewiń w górę Przewiń w dół